فایل رایگان پاورپوینت تفسير كنزالدقائق و بحرالغرائب

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت تفسير كنزالدقائق و بحرالغرائب :

محتویات

1 مؤلف 2 کنز الدقائق در نظر عالمان 3 روش تفسیرى کنز الدقائق 4 نسخه‌هاى کتاب 5 پانویس 6 منابع 7 متن کتاب

مؤلف

میرزا محمد قمى مشهدى از علماى امامى قرن دوازدهم هجرى است که در قم به دنیا آمد و تحصیلات خود را در قم و مشهد گذراند و تا پایان عمر نیز در مشهد ماندگار شد. صاحب روضات الجنات از وى به عنوان عالم فاضل و جامع، ادیب و محدث فقیه یاد کرده است.[1] علت شهرت وى به مشهدى آن است که در جوار حضرت امام على بن موسى الرضا علیه السلام در شهر مقدس مشهد اقامت گزید.

میرزا محمد در زمینه ادبیات، علم بلاغت، ادعیه، فقه، تاریخ زندگى ائمه معصوم علیهم السلام و شرح بر صحیفه سجادیه آثارى دارد، اما مشهورترین اثر او تفسیر کنزالدقائق است. وى از محضر ملا محسن فیض کاشانى بهره برد و در تفسیر قرآن از راه و روش او پیروى کرد.

برخی تألیفات دیگر او عبارتند از: نجاح الطالب فى المعانى والبیان، حاشیه تفسیر کشاف،[2] التحفه الحسینیه، سلّم درجات الجنه.

کنز الدقائق در نظر عالمان

علامه مجلسى در تقریظ خود بر این تفسیر مى نویسد: خداوند جزاى خیر دهد به عالم شایسته، دانشمند کامل، پژوهشگر ژرف نگر، جانشین زبردست گذشتگان، شخصیتى که دقیق ترین معانى علمى را با فکر تیزبین خود بدست مى آورد و گوهرهاى حقیقت را با رأى صائب خود استخراج مى کند، عالم مطلع، نیک اقبال و تربیت یافته مکتب اهل بیت، مولانا میرزا محمد، مؤلف این تفسیر. انشاءاللّه پیوسته تحت تأییدات پروردگار توانا موفق باشد. او این تفسیر را زیبا، متقن، باکمال دقت، پرفایده و بجا نوشته و آیات بینات قرآن را با روایات ائمه طاهرین علیه‌السلام تفسیر نموده است. نکته هاى ناب معانى را از پوسته لفظ جدا نموده و سنت و کتاب را با هم تلفیق کرده است. او تمام تلاش خود را در تفسیر خویش بکار گرفته و آنچه از اخبار و احادیث لازم بوده استخراج نموده است. او همچنین معانى لطیف و رازهاى ناگفته را به تفسیر خویش افزوده و تفسیر خود را پربار و پسندیده تر کرده است. خداوند او را از برکات ایمانش بهره مند گرداند و اهل ایمان را از تفسیر وى بهره ور سازد و به او بهترین جزاى نیکوکاران را عطا فرماید و با ائمه طاهرین صلوات الله علیهم اجمعین محشور بگرداند. روز عید غدیر مبارک 1102. محمدباقر بن محمدتقى.[3]

آقا جمال خوانسارى، زبده ترین استاد مجامع علمى شیعه در عصر صفوى و صاحب تألیفات گرانسنگ علمى و تحقیقى، در مورد میرزا محمد قمى و تفسیر وى مى نویسد: اما بعد، خداوند متعال با فضل کامل خویش به جناب مولا، دانشمند عارف، فاضل هوشیار، جامع فضایل اخلاقى، داناى به علوم و حکمت هاى بشرى، عالم به اسرار وحیانى و معارف قرآنى... مولانا میرزا محمد - که خداوند در هر زمینه اى یاور او باشد - همچنان که خداوند به او توفیق تألیف چنین تفسیر ارزشمندى را عنایت کرده است. وى در تألیف و گردآورى تفسیر خویش از معتبرترین تفاسیر و مشهورترین کتاب هاى حدیث بهره برده است. این تفسیر همانند نامش گنجینه نکات دقیق و دریاى گوهرهاى نایاب و ارزشمند است. هر خواننده اى که با دید حقیقت بین به آن نظرى بیفکند، با صدف هاى پر از مرواریدِ حقیقت مواجه خواهد شد. خداوند دانش پژوهان و مشتاقان معارف قرآنى را از ثمرات و معارف آن بهره مند گرداند و این تفسیر گرانسنگ را براى مؤلف فاضلش ذخیره آخرت قرار دهد. جمال الدین محمد بن حسین الخوانسارى . محرم الحرام، سنه 1107.[4]

صاحب روضات الجنات مى‌نویسد: کتابى است بزرگ در تفسیر قرآن با احادیث اهل بیت عصمت «علیهم السلام» که هیچ مؤلفى قبل از او همانند آن را تألیف نکرده است. وى معتقد است: تفسیر «کنز الدقائق» به جهت بیان سند روایات، ذکر تناسب آیات با همدیگر، حل و فصل مشکلات الفاظ آیات، بیان وجوه مختلف اعراب، تبیین لغات و قرائت‌هاى مختلف بر تفسیر نور الثقلین برترى دارد. و نیز تفسیر نور الثقلین از کتاب «تأویل الآیات الظاهره فى فضائل العتره الطاهره» و بعضى تفاسیر دیگر نقل نمى‌کند، امّا کنز الدقائق از این کتابها فراوان نقل کرده است.

علامه شیخ آقا بزرگ تهرانى، کتابشناس مشهور اسلامى، در مورد تفسیر کنز الدقائق چنین مى گوید: این تفسیر همچون تفسیر نورالثقلین در پرتو معارف اهل بیت علیهم‌السلام آیات قرآن را تفسیر کرده است؛ اما از جهات متعددى بر نورالثَقلین برترى دارد؛ از جمله این که:

1. اسناد روایات را بیان مى کند؛ 2. ارتباط آیات دیگر را با آیه مورد تفسیر روشن مى نماید؛ 3. نکات ادبى و اِعراب آیات مورد توجه قرار گرفته است؛ 4. توضیح آیات را به طور مختصر و با شرح مزجى برآورده است و سپس به نقل روایات در مورد آن مى پردازد؛ 5. گاهى نکاتى را برخلاف نورالثقلین مطرح مى نماید.[5]

آیت اللّه معرفت در مقدمه خود بر چاپ انتشارات جامعه مدرسین مى‌نویسد: «تفسیر جامعى است که شامل روایات اهل بیت «علیهم السلام» و سائر امورى است که مرتبط با قرائت، تنزیل، اعراب، لغت و دقائق ادبى، مى‌باشد، در کنار مطالب فلسفى و عرفانى، که دانش پژوهان مراکز علمى خصوصا طلاب و فضلا، براى بررسى آیات قرآنى از آن بى‌نیاز نمى‌باشند.» به حق تفسیر جامع و کاملى است که انسان را از مراجعه به بسیارى تفاسیر معتبر، بى‌نیاز مى‌کند.

ایشان در «التفسیر و المفسرون» ج 2 صفحه 338 مى‌فرماید: «این تفسیر ما حصل تفاسیر مهم امامیه است. حسن تعبیر بیضاوى را اختیار نموده، کما اینکه استاد او فیض کاشانى نیز آن را برگزیده است. اسلوب شیخ طبرسى در مجمع را اختیار نموده است، و گزیده‌اى از کشّاف و حواشى شیخ بهایى را استفاده کرده است. این تفسیر جمع بین عقل و نقل نموده، روایات منسوب به اهل بیت «علیهم السلام» را نقل مى‌نماید و مانند فیض مناسبتهاى ادبى، کلامى و عرفانى را بى‌بیان رها نکرده است.».

آقاى سید محمد على ایازى در المفسرون حیاتهم و منهجهم» صفحه 595 مى‌نویسد: «تفسیرى است که شامل تمام آیات قرآن مى‌باشد، ماحصل مهمترین تفاسیر امامیه و اهل سنت است، آمیخته‌اى است بین نقل و عقل، نقل احادیث اهل بیت «علیهم السلام» و کلام بیضاوى در تفسیرش، کما اینکه استاد ایشان ملا محسن فیض در صافى انجام داده است، با این تفاوت که (در جایى که روایتى نبوده) فیض، برخى کلمات بیضاوى را گزیده است اما صاحب کنز، نفس کلمات و عبارات را آورده و کلمات اصحاب و مفسرین را اضافه مى‌کند.

روش تفسیرى کنز الدقائق

میرزا محمد قمى خود در آغاز تفسیر

لینک کمکی