فایل رایگان پاورپوینت موسوعة تاريخ العراق بين احتلالين

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت موسوعة تاريخ العراق بين احتلالين :


موسوعه تاریخ العراق بین احتلالین (کتاب)‌




موسوعه تاریخ العراق بین احتلالین، نوشته عباس عزاوی محامی (متوفای 1350) است.این کتاب، پژوهشی درباره حوادث و وقایع سیاسی عراق از زمان اشغال آن از سوی مغولان تا پایان حاکمیت عثمانی‌ها و اشغال آن توسط انگلیس است.

فهرست مندرجات

1 - معرفی اجمالی
2 - ساختار کتاب
3 - گزارش محتوا
3.1 - محتوای جلد اول
3.1.1 - آغاز دولت
3.1.2 - سال شمار حوادث
3.1.3 - وضعیت کتاب
3.2 - محتوای جلد دوم
3.2.1 - حوادث این سلسله
3.2.2 - وضعیت کتاب
3.3 - محتوای جلد سوم
3.3.1 - گزارش وضعیت
3.4 - محتوای جلد چهارم
3.4.1 - حوادث این جلد
3.4.2 - گزارش وضعیت
3.5 - محتوای جلد پنجم
3.5.1 - حدادث این جلد
3.5.2 - گزارش وضعیت
3.6 - محتوای جلد ششم
3.6.1 - رویدادهای دوران ممالیک
3.7 - محتوای جلد هفتم
3.7.1 - مباحث این جلد
3.7.2 - گزارش وضعیت
3.8 - محتوای جلد هشتم
3.8.1 - مباحث مهم کتاب
4 - گزارش وضعیت
5 - پانویس
6 - منبع


معرفی اجمالی


این تاریخ بر اساس اسناد و مدارک معتبر، حوادث را به صورت سالشمار و نیز بر اساس حکومت‌ها و حاکمان از سال 656 تا 1335 هجری بیان داشته است. استمرار سنت تاریخ نگاری را با شرح و شیوه سالشمار رویدادهای مهم و وفیات بزرگان است. در این اثر با بیانی نو می‌توان دید، با این تفاوت که اثر، از تحلیل و تفصیل برخوردار است. نویسنده به مناسبت، وضعیت عراق و شهرهای آن را از حیث جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی بررسی کرده و با معرفی حاکمان و امیران آن، روابط سیاسی عراق با دیگر کشورها و نیز خسارت‌های مالی و انسانی که بر اساس این اشغال گری‌ها بر عراق تحمیل شده، تبیین کرده است.

ساختار کتاب


این پژوهش در هشت مجلد، به ترتیب ذیل نگارش یافته است:
مجلد اول- حکومت مغول (656- 738 قمری) (1258- 1338 میلادی)
مجلد دوم- حکومت حلایریان (738- 814 قمری) (1338- 1411 میلادی)
مجلد سوم- دوران حکومت ترکمانان ، قراقویونلو و آق قویونلو (814- 941 قمری) (1411- 1534 میلادی)
مجلد چهارم- دوره اول حکومت عثمانی (941- 1049 قمری) (1534- 1639 میلادی)
مجلد پنجم- دوره دوم حکومت عثمانی (1049- 1163 قمری) (1534- 1639 میلادی)
مجلد ششم- دوره حکومت ممالیک (1163- 1247 قمری) (1750- 1831 میلادی).
مجلد هفتم- دوره سوم حکومت عثمانی (1247- 1289 قمری) (1831- 1872 میلادی)
مجلد هشتم- پایان حکومت عثمانی (1298- 1335 قمری) (1872- 1917 میلادی)

گزارش محتوا



محتوای جلد اول


مجلد اول این مجموعه، حوادث سال‌های 656- 738 قمری (1258- 1338 میلادی) سرزمین عراق را که به رویدادها، دوران حکومت مغول اختصاص دارد، بازگو نموده است.

[1] موسوعه تاریخ العراق بین احتلالین،عزاوی،ج1،ص5به بعد.


این جلد، با مقدمه که 220 صفحه و حدودا یک و سوم اثر را تشکیل می‌دهد. با معرفی، نقد، بررسی منابع و مصادری که مؤلف در تدوین اثر از آنها سود جسته است، آغاز می‌شود. این منابع، شامل « الکامل »ابن اثیر ، تاریخ ابوالفداء، «المختصر فی اخبار البشر » ابن وردی، «سیره جلال الدین شکبرتی» شهاب الدین محمد بن علی بن محمد معروف به « النسوی »، تاریخ وصاف،جامع التواریخ (تاریخ غازانی) رشیدالدین فضل الله، مختصرالدول ابوالفرج، الحوادث الجامعه کمال الدین شیبانی مروزی، نظم التواریخ بیضاوی،طبقات الشافعیه سبکی،تاریخ ابن خلدون ، «الدرر الکامنه فی اعیان المائه الثامنه» ابن حجر عسقلانی و کتاب «جهانگشای جوینی» که به زبان فارسی توسط عطاملک جوینی که از صاحب منصبان حکومت مغول بود، نگارش یافته است، می‌باشد.
در ادامه مقدمه، مؤلف قبل از اینکه وارد بحث از حوادث این سال‌ها شود، وارد بحث حکومت ایلخانیان می‌شود.

آغاز دولت


این دولت یا قدرت یابی «هلاکوخان» آغاز می‌شود که به دستور برادرش «منگو» قاآن مامور تکمیل فتوحات مغول در مغرب شد. و طی 10 سال تاخت و تاز، فتوحات پیش را تثبیت و تکمیل کرد. او اسماعیلیان الموت و میمون دژ را برانداخت و در 5 صفر 656 قمری با فتح و تسخیر بغداد به حکومت 525 ساله عباسیان خاتمه داد. از اینجا مؤلف وارد بحث از احوال این قوم فاتح می‌شود و به معرفی چنگیزخان و روشی که او بر خود و اعقابش ترسیم نموده، می‌پردازد و از اصل و نسب او که به اقوام ترک برمی گردد همچنین از ارتباط بین قبایل ترک و عرب و ارتباط بین مغول و قوم تاتار، از شناسنامه مغول، سلاطین مغول، و از ماوا و محل سکونت آنها که در مغولستان و اطراف آن تا مرزهای چین پراکنده بودند، بحث می‌شود.
پس از حکومت چنگیزخان، جنگل‌ها نبردهای او با قوم قنقرات، تاتارها، تانگوت، نایمان‌ها (کوجلوک خان) صحبت می‌شود که موجب انقراض پادشاهی «نایمان‌ها» و «قراخنائیان» شد و او بر تمامی مغولستان و چین شمالی تسلط یافت و در اینجا سد میان مغولستان و دول اسلامی درهم شکست. و در ادامه جهانگشایی خود به علاءالدین، محمد خوارزمشاه اعلان جنگ نمود. و در نبردهای مختلف توانست شهر «اترار»، «خجند» و بخارا تصرف کند. و در ادامه، عزم فتح خوارزم را نمود و جلال الدین خوارزمشاه که به جانشینی پدر رسیده بود و در خوارزم مستقر بود، آن را محاصره، و سپس به تصرف درآورد. و بعد از آن تمامی شهرهای خراسان و هرات را هم گرفت با مرگ جنگیزخان در 624 قمری حکومت به پسر سومش «اوکتای قاآن» (624)، و بعد پسر اوگتای، «گیرک» (644) و بعد حکومت به «منگو» که فتح بغداد به دستور او صورت گرفت، رسید، و در ادامه مقدمه، وصیت منگو به هلاکو، تدابیر هلاکو برای تسخیر بغداد بیان می‌شود. این مباحث که به طور فشرده در اینجا ذکر شد، به طور کامل و مبسوط در مقدمه آمده است.

سال شمار حوادث


بعد از مقدمه، حوادث به طور سال شمار با این مباحث پی گیری می‌شود.
وزرات ابن علقمی منصوب شدن عطاءملک جوینی به حکومت بغداد و بین النهرین (657 تا 681)، شیوه کارگزاری و زمامداری ایلخانیان در عراق، ولایات ایلخانیان، بخش‌های اداری عراق، نظام مالیاتی مغولان (فرمانروایی ارغون خان 683- 690)، شورش «بایدو» نواده هلاکوخان بر ارغون خان (694) سیاست کلی ایلخانان، وفات هلاکوخان (663) و «سلطنت آیاقا خان»، مسیحیان و یهودیان در دوران فرمانروایی ایلخانیان، مسلمانان در دوران حکمرانی ایلخانیان، به سلطنت رسیدن محمد خدابنده، بعد از وفات غازان خان (703) و به دنیا آمدن پسرش ابوسعید بهادرخان (704)، مرگ سلطان محمد خدابنده (716) و آغاز سلطنت پسرش ابوسعید بهادرخان (717) و سرانجام در پی درگذشت، ابوسعید بهادرخان (736) و ایجاد اختلاف بیان نوادگان هولاکو بر سر تاج و تخت، شیخ حسن جلایری در 738 بر بغداد چیره شده و به حکومت مغولان (ایلخانیان) پایان داد.
از افرادی که در این طول زمانی فوت نمودند و شرح حال آنان ذکر شده، می‌توان از مشهورترین آنها، شیخ خباز زاهد، صرصری، علی بن سنجر ابن سباک، مخرالدین مخرمی،ابن طاووس ، ابوبکر شیبانی بغدادی، شیخ علی واسطی، سراج الدین دجیلی، ابوالفداء و ابن فوطی .
در پایان کتاب، از عشایر عراق در دوران حکومت مغول؛ از جمله قبیله طی، خفاجه بنی اسد،ربیعه ،کعب و... و از حکومت‌هایی که مجاور این دولت بوده‌اند، در عراق نام برده شده است و بعد خاتمه قرار گرفته که در آن از تشکیلات اداری و حکومتی که در دوران حکومت مغول بر سرزمین عراق بوقوع پیوسته نتیجه گیری می‌نماید.

وضعیت کتاب


در صفحات پایانی کتاب، فهرست‌های اعلام، اقوام، قبائل و طوایف، اماکن و بقاع و فهرست کتب به ترتیب حروف الفباء درج شده است. و بعد از آن فهرست تصاویری که در اثر درج شده، آمده است. فهرست مطالب آخرین صفحات این اثر می‌باشد.
در متن آنچه نقل شده از کتب مختلف، ارجاعات آنها در پاورقی‌ها مشخص شده است. و بعضی از اعلام که در متن آمده، تراجم آن در پاورقی برای روشن شدن بیشتر آمده است.

محتوای جلد دوم


در جلد دوم، حوادث تاریخی و تشکیلات اداری و فرهنگ و تمدن سرزمین عراق در دوره حکومت جلایریان، در فاصله سال‌های 738 تا 814 قمری (1337- 1411 میلادی) بررسی شده است.
این جلد نیز با مقدمه، که اول به معرفی منابعی که مؤلف از آنها در تدوین 1 صمجلد سود جسته آغاز می‌شود. این منابع؛ شامل «بزم و رزم» اثر فارسی اردشیر استرآبادی، عجائب المقدور فی نوائب تیمور اثر احمد عربشاه، « تاریخ تیمور لنگ » مرتضی بغدادی، «تاریخ غیاثی» اثر عبدالله بن فتح الله بغدادی، ملقب به غیاث، انباء المغر فی ابناء و العمر اثر ابن حجر عسقلانی ، الضوء اللامع فی اعیان القرن التاسع اثر شمس الدین سخاوی و روضه الصافی سیره الانبیاء و الملوک و الخلفاء، به زبان فارسی اثر حمید الدین محمد میر خواند می‌باشد. و بعد به معرفی حکومت جلایریان ( ایلکانیان ) می‌پردازد. تام این سلسله از جلایر، یکی از قبایل مهم و بزرگ مغول، گرفته شده است. نیای جلایریان، «ایلکانوبان» از امیران بزرگ قبیله جلایر در زمان هولاگو خان و نیز از فرماندهان سپاه او در فتح بغداد بود. مشهورترین فرزند او، «آقبوقا» نام داشت، «حسین» ملقب به گورکان مشهورترین پسر به جای مانده از «آقبوقا» بود. زیرا دختر «ارغون» را به همسری برگزیده و از سرداران با نفوذ «اولجایتو» بود. از او دو پسر به نام‌های شیخ حسن و شیخ علی به جا مانده از «آقبوقا» بود. زیرا دختر «ارغون» را به همسری برگزیده و از سرداران با نفوذ «اولجایتو» بود. از او دو پسر به نام‌های شیخ حسن و شیخ علی به جا ماند. شیخ حسن جلایری در 738 بر بغداد تسلط یافت و با پایان دادن به حکومت ایلخانیان، سلسله جلایریان را در این شهر بنیاد نهاد.

حوادث این سلسله


بعد از مقدمه، حوادث این سلسله که مهم‌ترین مباحث آن از این قرارند.
شیوه کارگزاری و زمامداری جلایریان در عراق ، بخش‌های اداری آنان که اساس کار و تشکیلات اداری آنها بر دیوان دلبخش دیگری از دستگاه اداری دوران حکومت جلایریان، دیوان استیفاء بود، نظام مالیاتی جلایریان و در ادامه داخل شدن تیمور لنگ به بغداد (803) که در ضمن آن شرح زندگانی او، بررسی روش سیاسی و جنگی او، لیست اولاد و نوادگان او بیان می‌شود. تاسیس فرقه حروفیه، عقاید آنان و مشاهیر این فرقه از دیگر این جلد می‌باشد.
آخرین سلطان قدرتمند جلایریان سلطان احمد بود که به سال 813 درگذشت. از این سال به بعد، بغداد نیز از دست جلایریان خارج شد و به دست قراقزنیلوها افتاد. (814) از مشهورترین افرادی که در دوره حکومت جلایریان فوت یافته‌اند و شرح حال آنان همراه تالیفات آنها آمده، می‌توان از ابن خلدون ، صف الدین شمایل بغدادی، ابن وردی (749)، سعید ذهلی حریری، مورخ عراقی، مورخ معروف حمدالله مستوفی (750)، شاعر فارسی خواجوی کرمانی (کمال الدین ابوالعطاء).
در صفحات پایانی این اثر، لیست سلاطین جلایوی، حکومت‌های محاور عراق در زمان جلایریان است، عشایر عراق در این دوران، بررسی اوضاع سیاسی حکومت جلایریان، علوم و معارف در حکومت جلایریان و لیست مدارس که توسط آنها ساخته یا تعمیر شد، بررسی هند و معماری در این دوران و در پایان خاتمه قرار گرفته است.

وضعیت کتاب


در صفحات پایانی ابن مجلد فهرست‌ها اعلام اقوام، قبائل و فرق، آثار و اماکن، کتب الفاظ غریبه ، و فهرست تصاویری که در این مجلد آورده شده است، گنجانده شده است. در پایان فهرست مطالب قرار گرفته است.
در متن، آنچه از کتب ذکر شده، آدرس آنها در پاورقی مشخص شده است. در متن اعلام یا مطالبی آمده که احتیاج به روشنگری دانسته، در پاوقی این توضیحات آمده که در فهم مطالب برای خواننده مفید است.

محتوای جلد سوم


در جلد سوم کتاب این مجموعه، حوادث سال‌های بیان 814- 941 قمری (1411- 1534 میلادی) عراق را به رویدادهای دوران حکومت ترکمانان ، قراقویونلو و آق قویونلو اختصاص دارد، بازگو شده است.
این جلد نیز با مقدمه و نقد و بررسی منابع آغاز می‌گردد و با این مباحث پی گیری می‌شود.
سلسله قراقویونلو یا «بارانی»، عمادالدین تیمی از رهبران حروفیه، شرح حال قرایوسف، انقراض جلایریان، وفات امیر اسکندر قراقوینلو در سال 841، ظهور مشعشعیان و عقاید آنها، صوفیان وفاعیه، در عراق، پیر برداق قراقویونلو، حسن علی و انقراض قراقوینلوها، آق قوینلوها یا «بایندریان» (سلطان خلیل، سلطان یعقوب و...) ، صفویان، طریقت صفویه ،شاه اسماعیل ، فتح بغداد توسط سلطان سلیمان قانونی، قبایل ترکمان در عراق، حکومت همجوار با ترکمانان (قادریه، قرامان، آل مشعشع، ممالیک مصر) و خاتمه.

گزارش وضعیت


در پایان کتاب، فهرست‌های اعلام، اقوام، قبائل و فرق، اماکن و آثار، کتب، الفاظ غریبه و فهرست تصاویر به ترتیب حروف الفباء درج شده است. در پایان فهرست مطالب آمده است.
پاورقی‌ها مربوط به آدرسی که مطالب متن از آنجا نقل شده است، می‌باشد. و در مواردی شرح حال و تراجم افراد می‌باشد.

محتوای جلد چهارم


در این مجلد، حوادث سال‌های 941- 1049 هجری قمری (1534- 1639 میلادی) سرزمین عراق را که به رویدادهای دوره اول حکومت عثمانی اختصاص دارد، بازگو شده است.
بغداد که در 936 قمری توسط شاه طهماسب صفوی تصرف شده بود، در 941 ق سلطان سلیمان قانونی پادشاه عثمانی آن را از دست صفویان بازپس گرفت و پس از آن تا 1031 ق حکام بغداد از سوی عثمانیان تعیین می‌شدند.
تا اینکه دوباره در 1032 قمری توسط شاه عباس اول تصرف و باز صفویان بر آنجا تسلط یافتند و این وضع به مدت 16 سال ادامه داشت تا اینکه در 1048 قمری «مراد پاشا» سلطان عثمانی دوباره توانست عراق را فتح و بر آنجا حاکم شود.
تویسنده، در مقدمه اول بحث از کتابشناسی این مجلد را مطرح می‌کند.

حوادث این جلد


کتاب‌های حوادث این مجلد عبارتند از:
مراجع محلی؛ شامل:تاریخ آل افراسیاب ، زاد المسافر و گلش خلفاء و مراجع عمومی؛ از جمله تاریخ مطراقی، عبدالعزیز آل قره چلبی (تاریخ به زبان ترکی )، مراه الممالک اثر سید علی رئیس، تاریخ یغما از یغما افندی، منشآت فریدون اثر فریدون پاشا، مراه کائنات از محمد قدسی و الاعلام باعلام بیت الله الحرام قطب الدین مکی بعد از کتابشناسی، نویسنده، بررسی ک

لینک کمکی