فایل رایگان پاورپوینت ميرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گيلاني

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت ميرزا ابوالقاسم بن محمدحسن گيلاني :


میرزای قمی




میرزا ابوالقاسم بن محمدحسن شفتی قمی جیلانی (گیلانی) (1150-1231ق.) معروف به میرزای قمی، و صاحب قوانین الاصول، از مشهورترین فقها و برترین اصولی (عالِم علم اصول) و از مراجع تقلید شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم قمری.

فهرست مندرجات

1 - ولادت
2 - آغاز تحصیل
3 - مهاجرت به قم
4 - استادان
5 - شاگردان برجسته
6 - آثار علمی
7 - فعالیت‌های فرهنگی
7.1 - تبلیغ و ارشاد
7.2 - امر به معروف و نهی از منکر
8 - از میرزا بیاموزیم
8.1 - صبر و استقامت
8.2 - جدیت در تحصیل
8.3 - تلاش پیگیر
8.4 - ذوق شعری
8.5 - خوشنویسی
9 - وفات
10 - بازماندگان
11 - پانویس
12 - منبع


ولادت


گردش زمان سال 1151 هجری قمری (بنا به نقل دیگری 1153 و بر طبق نقل سومی سال 1150 ق.) را نشان می‌داد. در خانه محقّر و پر صفا و صمیمیّت آخوند ملا محمدحسن در جاپلق (منطقه‌ای از توابع شهرستان الیگودرز (در استان لرستان) و در 12 فرسخی بروجرد. (فرهنگ فارسی) کودکی دیده به جهان گشود که او را ابوالقاسم نام نهادند. رفته رفته این کودک سعادتمند در دامان پاک مادری دلسوز و مهربان و زیر نظر پدر گرامی‌اش پرورش یافت. وی درس‌های نخستین زندگی را که شالوده شخصیّت علمی و معنوی او و سنگ بنای ایمانش بود در همان ایام به نزد پدر بزرگوار و مادر گرامی‌اش آموخت و شخصیّت معنوی‌اش شکل گرفت.
پدر بزرگوار میرزا، آخوند ملا محمدحسن، از اهالی شفت گیلان بود که در آغاز جوانی برای تحصیل و فرا گرفتن علوم اسلامی، گیلان را به قصد اصفهان ترک گفته و به آن دیار مهاجرت کرده و پس از تحصیل از محضر دو تن از مدرسان آن شهر به نام میرزا هدایت‌الله و برادرش میرزا حبیب‌الله همراه استاد به جاپلق رهسپار شده بود.
مادر وی نیز دختر میرزا هدایت‌الله (از بانوان بزرگوار و پرهیزگار) بوده است.

[1] ر. ک:سیدمحسن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج2، ص411.



آغاز تحصیل


ابوالقاسم دارای استعدادی خدادادی بود و از كودكی نشان رشد و پویایی در چهره او دیده می‌شد و از آینده درخشان وی حكایت می‌كرد. او مقدمات تحصیل خود را در محضر پدر بزرگوار گذراند و بعدها برای ادامه تحصیل به خوانسار مسافرت كرد و از محضر آقا سیدحسین خوانساری (متوفای 1191 ق.) كه از بزرگان علمای آن عصر و از اساتید اجازه نقل روایت و از محققان علم رجال بود فقه و اصول را آموخت، و در این زمینه به مقام والایی از علم و كمال نایل گردید. او در همان شهر با خواهر استادش آقا حسین خوانساری ازدواج كرد.
وی سرانجام برای تكمیل تحصیلات و فراگیری بیشتر، در سال 1174 هجری به سوی كشور عراق رهسپار شد و در جوار آستان مقدس حضرت امام حسین (علیه السّلام) اقامت گزید.
در این دوران مدتی از محضر آیت‌الله وحید بهبهانی كه در آن روزها استاد كرسی فقاهت بود به شاگردی پرداخت و از مشعل علم و سرچشمه كمال آن استوانه بزرگ علمی كسب نور كرد و از آن جناب به گرفتن اجازه اجتهاد و نقل روایت نایل آمد.
میرزای قمّی پس از اقامت طولانی، در حوزه علمیه کربلا و فراگیری‌های شایسته از آن مهد دانش و معرفت به منظور انجام رسالت مهم دینی به زادگاه خویش (جاپَلَق) بازگشت و در روستایی به نام «دره باغ» كه جای زندگی او و پدرش بود ساكن شد و مدتی نیز به روستای «قلعه بابو» رفت و در آنجا به تبلیغ و تدریس مشغول شد.

[2] وحید بهبهانی، علی دوانی، ص196.



مهاجرت به قم


میرزا در جاپلق و روستای قلعه بابو همچنان به ترویج مسائل دین و تدریس فقه و اصول مشغول بود ولی از طرفی چون در آنجا طالب علم و محصل چندانی وجود نداشت به ناچار به قم مهاجرت كرد و آن سرزمین مقدس را برای سكونت برگزید و از بركت حضرت فاطمه معصومه (علیها‌السّلام) در مدت زمانی اندک رشد و ترقی شایانی كرد و شهرت عالم‌گیر یافت و ریاست و مرجعیت شیعه به وی رسید. او پس از آن به كار تألیف و تصنیف، تدریس و صدور فتوا، و تبلیغ و ترویج دین پرداخت و مسجد جامع شهر را برای اقامه نماز جمعه و نماز جماعت برگزید.

[3] . ر.ك: محمد تنكابنی، قصص العلماء، ص 180.

[4] سیدمحسن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج2، ص412.

و بدین‌گونه رفته رفته آن شهر علم و دین كه پس از فتنه افغان‌ها از عالم تهی گشته بود رونق پیشین خود را بازیافت و در شمار مراكز مهم علمی شیعه درآمد. در نتیجه حوزه علمیه قم ،حوزه اصفهان را ـ كه در آن زمان حوزه فعّال و پر تحرک و دارای مدرسان بزرگ بود ـ تحت شعاع خود قرار داد و توجه مسلمانان را به سوی خویش جلب كرد.

[5] عباس فیض قمی، گنجینه آثار قم، ج1، ص313.


فتحعلی شاه قاجار در این ایام بود كه در نخستین سفرش به قم به فضایل اخلاقی و کمالات نفسانی و مراتب فضل میرزا پی برد و برای زیارت او به مسجد جامع شهر آمد و در شمار مأمومین وی قرارگرفت و نماز ظهر و عصر را به آن بزرگوار اقتدا كرد و در نخستین ملاقات حلقه ارادت و محبّت آن جناب را به گردن افكند.

استادان


1. وحید بهبهانی
2. علامه مازندرانی
3. نجفی عاملی
4. سید بحرالعلوم
و....

شاگردان برجسته


یکی از خدمات بزرگ و فعالیت‌های ارزنده این شخصیت علمی تربیت شاگردان ممتاز و نمونه‌ای است که هر یک از آن‌ها از مشعل‌داران علم و فقاهت و از بزرگان و شخصیت‌های برجسته علمی به شمار می‌آیند. شاگردان برجسته میرزا عبارتند از:
1. آقا سیدمحمدباقر شفتی معروف به حجت الاسلام (متوفای 1260 ق.) : او در قم نزد میرزای قمّی شاگردی نمود. پس از آن به کاشان مسافرت کرد و مدتی نیز نزد حاج ملامهدی نراقی بهره علمی جست. آنگاه به اصفهان رفت و در آنجا ساکن شد.
معروف‌ترین تصنیف وی کتاب مطالع الانوار (شرح شرایع) است.

[6] ر. ک: محمدمحسن آقابزرگ تهرانی، الکرام البرره، ج1، ص192- 194.


2. حاج محمد ابراهیم کلباسی (1180 - 1261 ق.)
او از مفاخر علمای امامیّه و از مجتهدان بزرگ شیعه به شمار می‌رود و در زهد و تقوا و عبادت زبانزد خاص و عام است، در دوران زعامت و مرجعیت استاد کل وحید بهبهانی برای تحصیل به عراق مهاجرت کرد و از محضر بزرگانی همچون آقا محمدباقر بهبهانی، علاّمه بحرالعلوم، شیخ جعفر کاشف الغطاء، آقای سیدعلی طباطبائی (مؤلف ریاض المسائل) و میرزای قمی استفاده کرد. برخی از تالیفات و آثار ارزشمند او عبارت است از:
1 - الایقاعات. 2 - الارشاد. 3 - شواهدالهدایه. 4-منهاج الهدایه. 5 - ارشادالمسترشدین. 6- الارشاد. 7 -النخبه. 8 - مناسک الحج.

[7] محمدمحسن آقابزرگ تهرانی، الکرام البرره، ص14.


3. آقا محمدعلی هزارجریبی (متوفی 1245ق.) : او از بزرگان علما بود و در علوم عقلی و نقلی مهارت خاصی داشت. کتاب‌های «البدرالباهر» در تفسیر، «السراج المنیر» در علم رجال، «تبصره المستبصرین» در امامت، کتاب الصلوه و «انیس المشتغلین» آثار قلمی این دانشور بزرگ است.

[8] سیدمحسن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج10، ص26.


4. آقا احمد کرمانشاهی (نوه وحید بهبهانی): از آن بزرگوار آثاری چون «مرآه الاحوال» در موضوع رجال (به زبان فارسی) العمودیه فی شرح الصمدیه»، «نورالانوار»، «الدّررالغرویّه» و شرح مختصرالنافع و کتب دیگر به جای مانده است.

[9] محمدمحسن آقابزرگ تهرانی، الکرام البرره، ج1، ص10.


5. سیدمحمدمهدی خوانساری (متوفای 1246 ق.) : او نوه آقا حسین خوانساری است. از جمله تالیفات و آثار قلمی این سید بزرگوار رساله مشهور و مبسوطی در احوال ابوبصیر است که «عدیمهالنظیر فی احوال ابی بصیر» نامیده شده است.

[10] محمد حرزالدین، معارف الرجال، ج3، ص87.


6. سیدعلی خوانساری.
7. میرزا ابوطالب قمّی.
8. حاج سید اسماعیل قمّی.
9. میرزا علی‌رضا قمّی.
10. شیخ حسین قمّی.
11. حاج ملا اسدالله بروجردی.
12. حاج ملا محمد کزازی.

[11] ر. ک:محمدباقر موسوی خوانساری، روضات الجنات، ج5، ص370.

[12] سیدمحسن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج8، ص152.

[13] محمد حسین ناصرالشریعه، تاریخ قم، ص251.

[14] محمد حسین ناصرالشریعه، تاریخ قم، ص259.

[15] محمد حسین ناصرالشریعه، تاریخ قم، ص277.

[16] محمد حسین ناصرالشریعه، تاریخ قم، ص279.

[17] محمدشریف رازی، گنجینه دانشمندان، ج1، ص146.


13. ملا غلامرضا آرانی بسیاری از این بزرگان از میرزای قمی اجازه روایت و حدیث دریافت کرده‌اند.

[18] محمدباقر موسوی خوانساری، روضات الجنات.

[19] وحید بهبهانی، علی دوانی، ص261.


14. سید محسن کاظمینی
15. سید جواد عاملی
16. شیخ اسدالله شوشتری (صاحب مقابیس)

آثار علمی


میرزای قمی در اكثر علوم اسلامی چون فقه و اصول و کلام و علم معانی و بیان و غیر آن‌ها تألیفات و تصنیفات ارزنده و بی‌سابقه‌ای

لینک کمکی