فایل رایگان پاورپوینت اخلاق و عرفان اسلامي

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت اخلاق و عرفان اسلامي :

اشاره

در ادامه سلسله مباحث اخلاقی استاد مصباح یزدی، در این شماره نیز شرح بخش دیگری از وصایای امام جعفر صادق علیه السلام خطاب به عبدالله بن جندب را به محضر اهل معرفت تقدیم می داریم:

«واعف عمن ظلمک کما انک تحب ان یعفی عنک فاعتبر بعفوالله عنک الا تری ان شمسه اشرقت علی الابرار و الفجار و ان مطره ینزل علی الصالحین و الخاطئین » (1)

ارزش اخلاقی «عفو»

یکی از بزرگ ترین فضایل اخلاقی که در قرآن کریم و روایات مورد تاکید فراوان قرار گرفته، مساله عفو و گذشت است.قرآن کریم در یکی از آیات درباره عفو می فرماید: «الذین ینفقون فی السراء و الضراء و الکاظمین الغیظ و العافین عن الناس » (آل عمران: 134) ; کسانی که از مال خود به فقرا در حال وسعت و تنگدستی انفاق کنند و خشم و غضب فرو نشانند و از بدی مردم درگذرند.ما اگر بخواهیم خداوند از گناهانمان درگذرد، باید نسبت به دیگران عفو و گذشت داشته باشیم: «ولیعفواولیصفحوا الاتحبون ان یغفرالله لکم » (نور: 22) سؤالی که ممکن است در این جا مطرح شود، این است که آیا این فضیلت اخلاقی دارای ارزش مطلق است یا نسبی؟ به دیگر سخن، آیا انسان در همه جا و تحت هر شرایطی باید از دیگران عفو کند یا خیر؟ گذشته از بحث نسبیت که در فلسفه اخلاق مطرح است و آن این که به طور کلی، ارزش ها تابع موضوعاتشان هستند، باید گفت گاهی یک کار، مصداق چند عنوان واقع می شود.برای مثال، اگر در زمان طاغوت از ما در مورد شخص مظلومی، که از دست ماموران ساواک گریخته و به ما پناه آورده سؤال می شد، آیا می بایست از آن جهت که دروغ گفتن خوب نیست، مخفی گاه آن شخص را نشان می دادیم و یا این که از آن موضوع اظهار بی اطلاعی می نمودیم و در پاسخ فرد می گفتیم: «نمی دانم » ؟ در فرض مزبور، این پاسخ ما اگر چه عنوان دروغگویی داشت، اما عنوان دیگری هم داشت و آن نجات یک شخص بی گناه است.در این جا، باید دید ارزش کدامیک بیش تر است; ارزش راست گفتن یا ارزش نجات دادن یک انسان بی گناه از دست فردی ظالم؟

مساله عفو از دیگران نیز دارای چنین حکمی است; یعنی ممکن است با واقع شدن چند عنوان دیگر، ارزش آن تغییر کند.اگر عفو از کسی، موجب تضییع حقوق فرد یا افراد دیگری شود، حکم متفاوتی پیدا می کند.مثلا، فردی که با کسی در مالی شریک است و شخصی در آن مال خیانت کرده، اگر بخواهد او را مورد عفو و بخشش قرار دهد، به شریک خود ظلم کرده است; چرا که ممکن است وی از این اقدام راضی نباشد.در این جا، گذشتن از حق خود، موجب تضییع حق دیگری می شود که از نظر شرع و اخلاق پسندیده نیست.

گاهی اوقات، عفو یک گناهکار، موجب گستاخی وی می گردد; یعنی موجب می شود که آن شخص کار زشت و ناپسند خود را تکرار نماید.فلسفه عفو و گذشت این است که انسان خاطی متنبه شده، خود را اصلاح نماید و دشمنی او به دوستی تبدیل گردد: «فاذا الذی بینک و بینه عداوه کانه ولی حمیم » (فصلت: 34) بنابراین، اگر عفو موجب جری تر شدن فرد گناهکار گردد، نباید از او گذشت نمود.انسان در این کار باید همواره مصالح خود و جامعه را در نظر داشته باشد.ممکن است تنبیه و مجازات فردی که حقوق دیگران را پایمال نموده است، موجب جلوگیری از تکرار آن کار بد شود.اصولا یکی از فلسفه های احکام مجازات در اسلام، همین نکته است که فرد و جامعه - هر دو - اصلاح شوند. این که اسلام در برخی از موارد می گوید حد فرد گناهکار را در ملا عام جاری سازید، برای این است که دیگران هم عبرت بگیرند و مرتکب چنین کاری نشوند.

در اوایل انقلاب، وقتی جنایتکاران را مجازات می کردند، برخی می گفتند: این کار با عفو و رافت اسلامی منافات دارد.در روایت داریم که وقتی حضرت مهدی (عج) ظهور می کنند، آن قدر گناهکاران و ستمگران را مجازات می کنند که عده ای می گویند: اگر این

لینک کمکی