فایل رایگان پاورپوینت ايالت سند در عصر تيموريان

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت ايالت سند در عصر تيموريان :

تاریخ معصومی یا تاریخ سند / تألیف سید محمد معصوم بکری؛

به تصحیح عمر بن محمد داود پوته. تهران: اساطیر، 1382.

چکیده

میرمحمّد معصوم بهکری (944 1019 ه . ق) از شعرا، اطبّا، و تاریخ نگاران دوره اکبرشاه گورکانی است. مهم ترین اثر وی تاریخ سند است که در سال 1009 ه . ق به درخواست فرزند بزرگ خود نگاشت و به اکبر شاه اتحاف داشت. تاریخ سند حاوی یک مقدّمه وچهار جزء است: 1. جزء نخست: فتح سند به دست مسلمانان و حوادث پس از آن در دوره خلفای اموی و عباسی؛ 2. جزء دوم: ذکر پادشاهانی که پس از آن بر سند حکومت کردند؛ 3. جزء سوم: فرمانروایان ارغونیه و جنگ های آنان؛ 4. جزء چهارم: انتقال فرمانروایی به تیموریان در عصر اکبرشاه تا روزگار نگارش کتاب. میر معصوم، بخش نخست کتاب خود را بر اساس چچ نامه، تاریخ مرآه الجنان و تاریخ گزیده نوشته و در آن مطلب تازه ای پیدا نیست. جزء دوم نیز که مختصّ تاریخ هند در دوره سلاطین دهلی است، عینا برگرفته از آثاری چون تاریخ مبارکشاهی، طبقات ناصری و تاریخ فیروز شاهی است. اجزاء سوم و چهارم تاریخ سند که بیشتر آنها مربوط به حوادث عصر مؤلّف است، حاوی اطلاعات تازه و ارزشمند تاریخی است. این بخش ها شرح رویدادهای عصر سلطان محمود خان بهکری و حوادث فتح سند به دست عبدالرحیم خان خانان و نیروهای اکبرشاه است. متن منقّح و مصحّح تاریخ سند توسّط عمر بن محمد داود پوته (استاد زبان عربی در دانشکده اسماعیل کالج بمبئی) در سال 1357 ه . ق در بمبئی منتشر گردید و در سال 1382 همین متن، توسّط انتشارات اساطیر به صورت افست در تهران، مجال نشر دوباره یافت.

کلید واژه: میرمحمد معصوم، تاریخ معصومی، تاریخ سند، اکبر شاه.

سند از جمله ایالات شبه قاره هند، در سال 90 ه / 709 م بر دست محمد بن قاسم، سردار فاتح مسلمانان که برای نخستین بار به آن سرزمین هجوم برده بود، گشوده شد. چندین قرن پس از آن به ضمیمه قلمرو دولت گورکانی هند درآمد. این زمان مقارن با پادشاهی اکبر بزرگترین شاه دودمان تیموری هند بود و به سبب تشویق او دانشمندان و مورخان، آثار ارزنده ای به ویژه در تاریخ تألیف کردند. از جمله این نوشته ها تاریخ سند اثر میر محمد معصوم بهکری یکی از مورخان عصر اکبرشاه در سند است. میرمعصوم متخلص به نامی (944 1019 ق / 1538 1611 م) گذشته از تاریخ نگاری، شاعری زبردست و طبیبی حاذق بود و در این رشته ها آثاری تألیف کرد.

نیاکان میر معصوم از ماوراء النهر به هند هجرت کرده و از سادات شهر ترمذ بودند. پدر او سید صفایی در زمان سلطان محمود خان ترخان (898 982 ق / 1492 1574 م) در بهکر اقامت گزید و در همانجا به منصب شیخ الاسلامی دست یافت. میر معصوم در هفتم رمضان سال 944 ق / 8 فوریه 1538 م در شهر مذکور دیده به جهان گشود. او پس از اتمام تحصیلات متداول، نخست در مسلک ملازمان سلطان محمود خان ترخان درآمد و سپس در سال 988 ق / 1589 م به خدمت اکبرشاه پیوست و نزد او مقرّب شد و برخی مأموریت های نظامی به وی محول گردید، چنانکه در فتح گجرات، شجاعت ها از خود نشان داد. میر معصوم در سال 1012 ق به عنوان سفیر اکبرشاه به دربار شاه عباس اوّل گسیل گردید و به خوبی از عهده انجام مأموریت برآمد.

آخرین خدمت سیاسی وی اعزام به بهکر از سوی جهانگیر شاه به عنوان امین الملک بود. میر معصوم سرانجام در 6 ذیحجه 1019 ق / 10 فوریه 1611 م در همانجا درگذشت و در مقبره ای که برای خود در سکهر یا بکّر جنب بهکر هند بنا نهاده بود به خاک سپرده شد. میر معصوم شاعری خوش ذوق بود و «نامی» تخلص می کرد. شعر او متوسط است و جز دیوانی ناقص، خمسه ای به اقتباس از پنج گنج نظامی سروده است. مثنوی های او به نام های زیر خوانده شده اند: معدن الافکار، حسن و ناز، اکبرنامه، رای و صورت (یا پری و صورت)، خمسه متحیّره. دیوان غزل او هم در حدود پنج هزار بیت دارد. به جز آثار مذکور و چند ساقی نامه و مجموعه رباعیات، از وی دو کتاب طبی به نام های مفردات معصومی و طب نامی باقی مانده است.

اما تاریخ سند مهم ترین اثر میر معصوم و باعث شهرت وی در میان دانشمندان عصر اکبر شاه شده است. او این کتاب را در سال 1009 ق / 1600 م به خواست فرزند بزرگ خود میر بزرگ نگاشت و آن را به اکبر شاه تقدیم کرد.

تاریخ سند حاوی یک مقدمه و چهار جزء به شرح زیر است: 1. جزء اوّل: فتح سند به دست مسلمانان در روزگار ولید بن عبدالملک و حوادث پس از آن در عصر خلفای اموی و عباسی؛ 2. جزء دوم: ذکر پادشاهانی که پس از آن بر سند فرمانروایی کردند، تاریخ این ایالت در عصر غزنویان، غوریان و سلاطین دهلی؛ 3. جزء سوم: فرمانروایان ارغونیه و جنگ های آنان. در ذیل این فصل احوال سادات، پیران، قضات و سرایندگان و بزرگان عصر میرزا شاه حسن ارغون و سلطان محمودخان بهکر را نیز آورده است؛ 4. جزء چهارم: انتقال فرمانروایی به تیموریان در عصر اکبر شاه تا روزگار نگارش کتاب.

تاریخ سند پس از چچ نامه نخستین اثر مدون به زبان فارسی در باب سند است و در آن اطلاعات منحصر به فرد و گرانبهایی در باب آنجا به دست می آید. چنانکه بیشتر مورخانی که پس از وی درباره سند اثری نوشته اند بی تردید از کتاب میرمعصوم به عنوان منبع اوّل بهره برده و گاه بخش های زیادی را عینا نقل کرده اند. از جمله این آثار می توان به تاریخ طاهری، بیگلرنامه و ترخان نامه اشاره کرد.

میرمعصوم بخش نخست کتاب خود را بر اساس چچ نامه، تاریخ مرآه الجنان و تاریخ گزیده نوشته و در آن مطلب تازه ای به چشم نمی خورد. چچ نامه یا منهاج المسالک نخستین کتابی است که در تاریخ سند و پس از فتح این ناحیه به دست محمد بن قاسم، به زبان عربی نوشته شده، اما اصل عربی از میان رفته لیکن ترجمه ای به فارسی از آن که به قلم

لینک کمکی