فایل رایگان پاورپوینت ابراهيم‌ بن‌ علي كفعمي

    —         —    

ارتباط با ما     —     لیست پایان‌نامه‌ها

... دانلود ...

بخشی از متن فایل رایگان پاورپوینت ابراهيم‌ بن‌ علي كفعمي :

محتویات

1 تولد ابراهیم کفعمی 2 خاندان پرافتخار 3 تحصیلات تقی الدین ابراهیم كفعمی 4 استادان تقی الدین ابراهیم كفعمی 5 نقل حدیث 6 مقام علمی کفعمی 7 آثار 8 شعر و خطابه 9 دیدگاه صاحب نظران 10 وفات 11 كشف آرامگاه كفعمی 12 پانویس 13 منابع

تولد ابراهیم کفعمی

كفعمی در نیمه اول قرن نهم هجری، در یكی از روستاهای جبل عامل به نام «كفعم» یا «كفرعیما» و در یك خانواده علمی-مذهبی دیده به جهان گشود.[1] این روستا نزدیك منطقه جبشیت بود. امروزه تنها آثار ویرانه‌های این روستا به چشم می‌خورد.

وی خود را چنین معرفی می کند: الکفعمی مولداً، اللویزی محتداً، الجبعی أباً، الحارثی نسباٌ، التقی لقباً، الامامی مذهباً.[2]

خاندان پرافتخار

دودمان كفعمی مانند سایر خاندان‌های علمی جبل عامل، اهل دانش و تقوا بودند. شیخ زین‌الدین علی كفعمی (متوفی: 861 هـ.ق) از دانشمندان و محدثان بزرگ جبل عامل است. او پدر و استاد كفعمی است و از مشایخ اجازه او به شمار می‌رود. وی از عالمانی بود كه تمام زندگی و فرزندان خود را وقف خدمت به اسلام و اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله نمود. او در اثر تلاش و فداكاری مستمر، توانست فرزندانی تربیت كند كه در طول تاریخ، زینت بخش جوامع اسلامی شوند.

تحصیلات تقی الدین ابراهیم كفعمی

كفعمی دوران كودكی و ایام جوانی را در زادگاه خویش سپری كرد و فراگیری دروس حوزوی را نزد استادان آن سامان آغاز نمود. از جزئیات مراحل تحصیلی وی اطلاعات زیادی در دست نیست. اما آن چه مسلم است، او بیشتر دروس مقدماتی خود را نزد پدر و سایر دانش‌های عصر خود را نزد برادر دانشمندش و سایر استادان آن خطه فراگرفت. محقق ارجمند «شیخ فارس حسون» مهم‌ترین استادن كفعمی را به این ترتیب ذكر می‌كند:

استادان تقی الدین ابراهیم كفعمی

شیخ زین الدین علی بن حسن؛ پدر دانشمند كفعمی كه از فقهای بزرگ و شخصی عادل و پرهیزگار بود. كفعمی از این استاد خویش حدیث نقل كرده و وی را فقیه اعظم و اورع نامیده و از او به عنوان زینت اسلام و مسلمین یاد كرده است. شیخ شمس الدین محمد (نویسنده زبده البیان)؛ برادر كفعمی. سید شریف فاضل حسین بن مساعدالحسینی الحائری؛ نویسنده «تحفه الابرار فی مناقب الائمه الاطهار علیهم‌السلام». شیخ زین الدین البیاضی العاملی؛ نویسنده «الصراط المستقیم». سید حسیب علی بن عبدالحسین الموسوی الحسینی؛ نویسنده «رفع الملامه عن علی علیه‌السلام فی ترك الامامه».

نامه‌هایی در قالب نظم و نثر بین وی و كفعمی رد و بدل شده است. كفعمی در بعضی از رساله‌هایش استاد خود را ستوده، از كتاب وی تمجیدهایی به عمل آورده و مطالبی را از او نقل كرده است.[3]

كفعمی در اثر تلاش‌های شبانه‌روزی و استقامت در تحصیل علوم، به مرتبه‌ای از دانش رسید كه شخصیت نگاران بعد از وی، احاطه و تسلط او بر علوم مختلف را ستوده و او را پرچمدار علم حدیث و كاشف گنجینه‌های علوم و حكمت دانسته و از وی به عنوان زینت‌بخش عصر خویش و افتخار دانشمندان امامیه یاد كرده‌اند.[4]

میرزا عبدالله افندی می‌نویسد: «شیخ اجل عالم فاضل و فقیه كامل مرحوم كفعمی، از بزرگان علمای اصحاب بود. عصر او به زمان ظهور شاه اسماعیل صفوی (اول) متصل شد. این بزرگمرد جهان شیعه در انواع علوم رایج مهارتی تام داشت، به ویژه در علوم عربی و ادبیات سرآمد عصر خویش بود. او عاشق كتاب و كتابخوانی بود. كتاب‌های بسیاری را در كتابخانه‌اش جمع كرده بود كه اكثر آن‌ها از كتاب‌های ارزشمند و نایاب و معتبر به شمار می‌آمدند. شنیده‌ام: هنگامی كه وی وارد شهر نجف اشرف شد و مدتی در آن جا اقامت گزید، در كتابخانه خزانه حرم مطهر علوی علیه‌السلام مطالعات بسیاری انجام داد. او در نیایشگری بی‌نظیر بود، در زهد و تقوا و التزام به دستورهای شرع مقدس، شهره خاص و عام بود، تا آن جایی كه در مورد زهد و عبادت او می‌گویند: كفعمی به تمام اعمال، دعاها، عبادات و آداب زیارت‌هایی كه در كتاب «مصباح» خود آورده است، عمل می‌نمود و در ساعاتی كه وقت او اجازه نمی‌داد، دعاها و عبادات آن روز را همسر عالم و عابد وی به جای می‌آورد و این چنین بود كه كتاب مصباح او بعد از تألیف، سریعاً به خانه‌های شیعیان راه یافت.

عاشقان و سالكان خداجو، «مصباح» كفعمی را همچون مشعلی روشنگر، زینت‌بخش محافل و مجالس مذهبی و روحانی می‌دانستند. او در واقع، عالمی عامل، عارفی واصل و پژوهشگری كامل بود. تألیفات وی در زمینه دعاها و عبادات و زیارت‌ها، دلیل روشنی بر زهد و تقوای وی و اهمیت دادن او به ارتباط با خداوند متعال است. نگارش كتاب‌های مهمی برای تزكیه و تطهیر نفس مانند: «رساله محاسبه النفس اللوامه و تنبیه الروح النوامه»، «بلد الامین»، «مصباح» و «رساله المقصد الاسنی و شرح صحیفه سجادیه»، دقت نظر وی در زمینه خودسازی و التزام او را به مبانی فكری و عملی ائمه اطهار علیهم‌السلام نمایان می‌سازد.

كفعمی به دعاها و اثرات شگفت‌انگیز آن اعتقاد كامل داشت. او اعمال عبادی و دعاها و تعقیبات نقل شده از ائمه معصومین علیهم‌السلام را نه برای تفنن و یا به خاطر دیگران می‌نوشت؛ بلكه او اول، آن دستورها را خودش عمل می‌كرد، آن گاه باایمان راسخ و اعتقاد یقینی، برای دیگران نقل می‌نمود. او آثار دنیوی و اخروی دعاها را با تمام وجود باور كرده بود. وی گاهی در حاشیه كتاب، به آثار و نتایج دعا اشاره می‌كند، مثلا در حاشیه «بلد الامین» می‌گوید: «من اثر این دعا (یكی از دعاهای بعد از نماز صبح) را در كتاب‌های اصحاب بزرگوارمان خوانده‌ام».

و آنگاه به داستانی در این زمینه اشاره می‌كند كه: «مردی از شیعیان در ایام گذشته به دردی مبتلا شد كه تمام پزشكان از معالجه او عاجز شدند. او بعد از تلاش‌های فراوان، از معالجه بیماری خویش مأیوس شد و تمام درها را به روی خود بسته دید، تا این كه روزی كتابی را مطالعه می‌كرد كه عبارتی توجه او را به خود جلب كرد. در آن جا نوشته بود: از امام صادق علیه‌السلام روایت شده است كه هر كس مبتلا به بیماری جسمی شده باشد، بعد از نماز صبح چهل مرتبه این كلمات را بگوید: «بسم الله الرحمن الرحیم، الحمدلله رب العالمین حسبنا الله و نعم الوكیل، تبارك الله احسن الخالقین، ولاحول ولاقوّه الّا بالله العلی العظیم» و سپس دست خود را به موضع درد بكشد، به خواست الهی شفا خواهد یافت. آن مرد به این دستور عمل كرده و به اذن الهی شفا یافت».[5]

كفعمی در ادامه داستانی را از مشاهدات خود نقل می‌كند: «پدر و استاد بزرگوارم اعتقاد فوق‌العاده به مضمون این روایت داشت و هیچ‌گاه در نماز صبح از انجام آن فروگذاری نمی‌كرد؛ البته آن بزرگوار اثر آن را دیده و با تجربه‌ برایش ثابت شده بود. او با یك خانم نجیب و بزرگواری از یك خانواده اصیل ازدواج كرد. بعد از مدتی، در اثر بیماری جسمی، همسر صالح و شایسته او ماه‌ها به بستر بیماری افتاد. پدرم از این وضعیت شدیداً آشفته و مضطرب گردید. او كه در حال ناچاری به دنبال چاره‌ای می‌گشت، ناگهان این روایت به یادش آمد. لذا این دستورالعمل شفابخش امام صادق علیه‌السلام را به همسرش توصیه كرد كه آن را 40 روز بعد از نماز صبح 40 مرتبه بخواند. بعد از انجام این دستورالعمل، به اذن خداوند متعال آن خانم از مرض سخت خویش شفا یافت».[6]

كفعمی در زهد و عبادت و خودسازی، سرآمد عصر خویش و سرمشق عارفان و زاهدان بود. كتاب محاسبه النفس وی ـ كه در قالبی زیبا به زیور طبع آراسته شده ـ در نوع خود بی‌نظیر است و در مورد خودسازی و سیر و سلوك معنوی، عالی‌ترین رهنمودها را دارد.

نقل حدیث

محدث نام‌آور شیعه، تلاش فراوانی در گردآوری حدیث نمود. او به كتاب‌های مختلف در این مورد رجوع می‌كرد و در هر كجا حدیثی را می‌یافت كه بزرگان و دانشمندان دیگر آن را در كتاب‌های خود نیاورده‌ بودند، وی آن را ثبت و برای طالبان معارف زلال اهل بیت علیهم‌السلام نقل می‌نمود.

اگر امروزه به كتاب‌های بزرگ و معتبر شیعه، همچون: وسائل الشیعه، مستدرك الوسائل و بحارالانوار رجوع كنیم، درمی‌یابیم كه محدث كفعمی چقدر در نشر و گسترش احادیث و روایات ائمه علیهم‌السلام نقش داشته است. شیخ حر عاملی در وسائل الشیعه‌، محدث نوری در مستدرك الوسائل و علامه مجلسی در بحارالانوار ده‌ها روایت در موضوعات مختلف علوم اسلامی، از محدث كفعمی نقل كرده‌اند كه بخشی از موضوعات آن روایات عبارتند از: آداب نماز، دعا، وصیت، طهارت، آداب فن و كفن میت مسلمان، اخلاق اجتماعی، معماری اسلامی، آداب زندگی و معاشرت، خواص سوره‌های قرآن، آثار تربیت امام حسین علیه‌السلام، آداب زیارت و توسل، حقوق اجتماعی مسلمانان، بهداشت و مسائل فردی، تاریخ شهادت و ولادت ائمه علیهم‌السلام، مهدویت، مسایل حج و سایر موضوعات گوناگون فقهی، اخلاقی، عبادی و اجتماعی كه زینت‌بخش صفحات منابع گرانسنگ شیعه است و كفعمی در نشر و گسترش آن‌ها سهم عظیمی را به خود اختصاص داده است.

علامه مجلسی علاوه بر نقل روایات كفعمی، بارها در كتاب بحارالانوار از نكات علمی، تفسیری و ادبی محدث كفعمی سود جسته و در معانی لغات مشكل و شرح بعضی جملات و عبارات سنگین، از نظرات این دانشمند فرزانه بهره گرفته است. وی در مورد فضل و عظمت و كمالات كفعمی می‌گوید: «كتاب‌ها و آثار او ما را از سخن گفتن در مورد شخصیت وی بازمی‌دارد و شكوه و جلالت این عالم جلیل القدر را، نوشته‌ها و آثار جاویدان وی بر همگان آشكار می‌سازد».[7]

مقام علمی کفعمی

كفعمی به دلیل مهارت در دانش‌های عصر خویش و تسلط به علوم مختلف، تألیفات متنوع و آثار بدیعی را پدید آورده كه موجب شگفتی دانشوران دیگر گردیده است. عبارات بلندِ تاریخ‌نویسان و شخصیت نگاران در مورد وی، نشانگر عظمت علمی و معنوی اوست.[8]

حر عاملی او را فاضل و شاعر و زاهد و عابد می داند.[9]

آثار

این دانشمند گرانمایه در طول زندگی پربار خویش، نتیجه سال‌ها تلاش علمی و فرهنگی خود را در قالب كتاب‌ها و رساله‌های ارزشمند به جهان دانش عرضه كرده است. او تألیفات فراوانی را در موضوعات مختلف علوم اسلامی به رشته تحریر كشیده و نقش بسزایی در تدوین و تكمیل آثار مذهبی به ویژه آثار شیعی در قرن نهم هجری داشته است تا آن جا كه علامه مجلسی

لینک کمکی